جراحی کولپورافی چیست؟

جراحی کولپورافی یکی از روش‌های مؤثر برای درمان افتادگی دیواره واژن و تقویت عضلات کف لگن است که به بهبود عملکرد واژن، کاهش علائم پرولاپس و در برخی موارد درمان بی‌اختیاری ادرار کمک می‌کند. این جراحی معمولاً برای زنانی توصیه می‌شود که به دلیل زایمان‌های طبیعی، افزایش سن یا ضعف عضلات لگن با شل‌شدگی و افتادگی واژن مواجه شده‌اند و درمان‌های غیرجراحی برای آن‌ها نتیجه‌بخش نبوده است. در ادامه این مقاله با انواع جراحی کولپورافی، موارد کاربرد، مزایا، عوارض احتمالی و مراقبت‌های قبل و بعد از عمل آشنا خواهید شد.

جراحی کولپورافی چیست؟

کولپورافی یک جراحی است که برای ترمیم دیواره های واژن که علائم ناخوشایندی ایجاد می کنند، استفاده می شود. از جمله اصلاح مواردی چون نقایص دیواره واژن یا افتادگی رحم. هدف از روش کولپورافی بازگرداندن موثر اندام های افتاده به موقعیت طبیعی و تسکین علائمی مانند بی اختیاری ادرار و درد لگن است. برخلاف بسیاری از جراحی های ترمیمی دیگر که برای درمان پرولاپس اندام لگن (POP) استفاده می شود، پزشک متخصص زنان در تبریز می تواند این عمل را بدون نیاز به ایجاد یک برش بزرگ در شکم انجام دهد. کولپورافی این ماهیچه ها و بافت ها را تقویت می کند تا بتوانند از اندام های لگنی مانند مثانه و راست روده حمایت کنند.

هدف از جراحی کولپورافی چیست؟

کولپورافی یک جراحی است که برای رفع نقاط ضعف دیواره واژن استفاده می شود. این یک درمان برای افتادگی اندام لگن است. اندام های لکنی مانند رحم و واژن ممکن است دچار افتادگی شوند، زیرا ماهیچه‌ها و بافت‌های پشتیبان در دیواره واژن شما برای نگه داشتن اندام‌ها در جای خود بسیار ضعیف شده‌اند و شما دچار مشکلاتی از جمله بی اختیاری ادرار شوید. انجام این جراحی باعث می شود ماهیچه ها و نگهدارنده ی بافت ها را تقویت شود تا بتوانند از اندام های لگنی مانند مثانه و راست روده نیز حمایت کنند. دو نوع کولپورافی وجود دارد. پزشک متخصص زنان شما ممکن است یک یا هر دو را در ترکیب با سایر روش ها برای رفع عیوب دیواره واژن نیز انجام دهد.

• کولپورافی قدامی
• کولپورافی خلفی

انواع جراحی کولپورافی

جراحی کولپورافی با توجه به محل افتادگی دیواره واژن به انواع مختلفی تقسیم می‌شود. پزشک پس از معاینه، مناسب‌ترین روش را بر اساس شدت پرولاپس و وضعیت بیمار انتخاب می‌کند.

کولپورافی قدامی (Anterior Colporrhaphy)

این روش برای درمان افتادگی دیواره جلویی واژن یا افتادگی مثانه (سیستوسل) انجام می‌شود. در این جراحی، بافت‌های ضعیف‌شده ترمیم و تقویت می‌شوند تا مثانه به موقعیت طبیعی خود بازگردد.

کولپورافی خلفی (Posterior Colporrhaphy)

کولپورافی خلفی برای درمان افتادگی دیواره پشتی واژن یا رکتوسل کاربرد دارد. در این روش، دیواره خلفی واژن و بافت‌های نگهدارنده آن ترمیم می‌شوند تا بیرون‌زدگی رکتوم و علائم مرتبط کاهش پیدا کند.

کولپورافی قدامی و خلفی (ترکیبی)

اگر هر دو دیواره قدامی و خلفی واژن دچار افتادگی باشند، جراح ممکن است کولپورافی ترکیبی را انجام دهد. این روش به ترمیم هم‌زمان هر دو بخش کمک کرده و استحکام کف لگن را بهبود می‌بخشد.

انتخاب نوع جراحی کولپورافی به عواملی مانند محل و شدت افتادگی، سن بیمار، وضعیت سلامت عمومی و وجود بیماری‌های همراه بستگی دارد. به همین دلیل، تصمیم نهایی پس از معاینه دقیق توسط متخصص زنان گرفته می‌شود.

جراحی کولپورافی برای چه کسانی مناسب است؟

جراحی کولپورافی برای زنانی انجام می‌شود که به دلیل ضعف عضلات و بافت‌های کف لگن، دچار افتادگی دیواره واژن یا مشکلات ناشی از آن شده‌اند. این عمل زمانی توصیه می‌شود که علائم بیمار کیفیت زندگی او را تحت تأثیر قرار داده باشد و روش‌های غیرجراحی مانند تمرینات کگل، فیزیوتراپی کف لگن یا استفاده از پساری (Pessary) نتوانند مشکل را برطرف کنند.

کولپورافی معمولاً برای افراد زیر گزینه مناسبی است:

• زنانی که دچار افتادگی دیواره قدامی یا خلفی واژن (پرولاپس) هستند.
• افرادی که پس از زایمان‌های طبیعی متعدد با شل‌شدگی واژن و ضعف عضلات کف لگن مواجه شده‌اند.
• زنانی که به دلیل افتادگی مثانه یا رکتوم، احساس فشار، سنگینی یا بیرون‌زدگی در ناحیه واژن دارند.
• افرادی که برخی انواع بی‌اختیاری ادرار آن‌ها با ضعف کف لگن مرتبط است.
• زنانی که افزایش سن یا یائسگی باعث کاهش استحکام بافت‌های لگنی در آن‌ها شده است.
• افرادی که با وجود درمان‌های غیرجراحی، همچنان علائم آزاردهنده دارند و به دنبال یک راهکار مؤثر و ماندگار هستند.

البته تصمیم نهایی برای انجام جراحی کولپورافی پس از معاینه توسط متخصص زنان و بررسی شدت افتادگی، وضعیت سلامت عمومی و برنامه بارداری آینده بیمار گرفته می‌شود. در برخی موارد، اگر فرد قصد بارداری در آینده نزدیک داشته باشد، ممکن است پزشک انجام جراحی را تا پس از زایمان به تعویق بیندازد

اقدامات قبل از جراحی کولپورافی چیست؟

پزشک شما خطرات و مزایای کولپورافی را با شما بررسی می‌کند تا تمام اطلاعات مورد نیاز برای تصمیم‌گیری در مورد اینکه آیا این جراحی برای شما مناسب است را در اختیار داشته باشید.

قبل از انجام این روش، پزشک شما موارد زیر را انجام خواهد داد:

• تاریخچه پزشکی و علائم شما را مرور کنید. علائم شما می تواند سرنخ هایی را ارائه دهد که به پزشک شما کمک می کند تا دقیقا نقطه ای را که ماهیچه های شما باید در آن تقویت شوند، مشخص کند. این اطلاعات به پزشک اجازه می‌دهد تا تکنیک‌های جراحی را انجام دهد که مناطق خاصی از دیواره واژن شما را در طول جراحی هدف قرار می‌دهد.
• معاینه لگنی انجام می شود. همچنین در صورت نیاز به عکسبرداری یا آزمایش تجویز می شود. پزشک شما ممکن است عکسبرداری MRI  را توصیه کند تا نقایص عضلات کف لگن شما را بررسی کند.
• برای کاهش خطر عفونت در حین جراحی آنتی بیوتیک تجویز می شود.
• اگر یائسگی را پشت سر گذاشته اید، ممکن است پزشک قبل از جراحی استروژن موضعی یا واژینال را تجویز کند. داده ها نشان می دهد که استروژن ممکن است ضخامت بافت واژن شما را افزایش دهد به طوری که کار با آن در طول جراحی آسان تر باشد.

در طول جراحی کولپورافی چه اتفاقی می افتد؟

1. این جراحی با بیهوشی موضعی یا عمومی صورت می‌گیرد.
2. پزشک واژن شما را با ابزاری به نام اسپکولوم باز نگه می دارد تا دسترسی به دیواره های واژن راحت تر باشد.
3. یک برش عمودی کوچک ایجاد می کند تا ماهیچه ها و بافت های دیواره واژن شما نمایان شود.
4. برش های کوچک و دقیقی در امتداد دیواره بالایی واژن (برای کولپورافی قدامی) یا دیواره پشتی واژن (کلپورافی خلفی) ایجاد می شود تا به قسمت های ضعیف شده دیواره واژن دسترسی پیدا کنذ.
5. قسمت های از دیواره واژن که مشکل دارد اصلاح  و به هم بخیه می زند.
6. بعد برش را با بخیه های قابل حل می بندد.

جراحی کولپورافی چقدر طول می کشد؟

اگر عضلات ضعیف شده به بخش کوچکی محدود شوند، جراحی ممکن است 30 دقیقه طول بکشد. اگر نواحی بزرگ‌تری از دیواره واژن نیاز به ترمیم داشته باشند، ممکن است کولپورافی بیشتر طول بکشد.

آیا کولپورافی باعث تنگی واژن می‌شود؟

بله، جراحی کولپورافی می‌تواند تا حدودی باعث تنگ شدن واژن شود، اما هدف اصلی این جراحی اصلاح افتادگی‌های دیواره واژن و تقویت عضلات کف لگن است، نه صرفا واژینوپلاستی یا عمل تنگ کردن واژن. در طی این عمل، جراح بافت‌های شل شده و افتاده دیواره واژن را به‌هم نزدیک می‌کند و عضلات آسیب دیده را بخیه می‌زند. این فرآیند باعث بازگشت دیواره واژن به وضعیت طبیعی و سفت تر می‌شود، که در نتیجه آن، احساس تنگی واژن نسبت به قبل از جراحی ممکن است افزایش یابد.

البته میزان تنگی ایجاد شده بسته به نوع افتادگی، شدت شلی بافت، نوع کولپورافی (قدامی یا خلفی یا هر دو) و تکنیک جراحی متفاوت است. در برخی موارد، به درخواست بیمار یا برای بهبود کیفیت رابطه جنسی، تنگی بیشتری ایجاد می‌شود، اما اگر بیش از حد باشد، ممکن است باعث ناراحتی هنگام رابطه جنسی (دیسپارونیا) شود. در مجموع، اگر کولپورافی توسط پزشک باتجربه انجام شود و نیازهای بیمار به درستی بررسی شود، تنگی ایجاد شده پس از جراحی عموما در حد استاندارد و مطلوب خواهد بود، بدون اینکه اختلالی در روابط زناشویی یا عملکرد طبیعی واژن و رحم ایجاد کند.

اقدامات بعد از جراحی کولپورافی چیست؟

بسته به میزان ترمیم دیواره واژن، ممکن است بتوانید در روز جراحی به خانه بروید یا ممکن است لازم باشد یک شب در بیمارستان بمانید.

بعد از جراحی:

• پزشک شما ممکن است بسته‌ای را وارد کند .به واژن شما برای جذب خونریزی. معمولاً بعد از 24 ساعت قابل برداشتن است.
• همچنین  پزشک بررسی می کند که آیا می توانید به تنهایی ادرار کنید یا به کاتتر نیاز دارید. اکثر کاتترها را می توان ظرف 48 ساعت پس از کولپورافی خارج کرد.
• اگر بعد از یائسگی هستید، ممکن است استروژن واژینال برای شما تجویز شود. داده ها نشان می دهد که استروژن ممکن است بهبود را تسریع کند.
• از زور زدن در حین حرکات روده (حداقل تا شش هفته پس از جراحی) خودداری کنید.
• از بلند کردن اجسام سنگین و انجام ورزش‌های سنگین مانند دویدن یا وزنه‌برداری (حداقل تا شش هفته پس از جراحی) خودداری کنید.
• از قرار دادن تامپون در واژن، دوش واژینال یا داشتن رابطه جنسی (به مدت شش تا هشت هفته پس از جراحی) خودداری کنید.

عوارض جراحی کولپورافی

• ممکن است برای چند روز پس از جراحی در تخلیه کامل مثانه (احتباس ادرار) مشکل داشته باشید.
• ممکن است چند روز پس از جراحی متوجه ترشحات خونی واژن شوید.
• ممکن است تا چند هفته پس از جراحی متوجه ترشحات خامه‌ای واژینال شوید. این ترشحات نشانه جذب بخیه ها توسط بدن شماست.
• ممکن است درد واژن را تجربه کنید. باید ظرف چهار تا شش هفته از بین برود.

تمام این عوارض طبیعی هستند و باید بعد از مدتی برطرف شوند. در صورت طولانی شدن علائم حتما به پزشک خود مراجعه کنید.

کلام اخر

شما مجبور نیستید با علائم ناخوشایند مربوط به افتادگی اندام لگن (POP) زندگی کنید. با کولپورافی، پزشک شما می تواند با انجام جراحی از طریق واژن، دیواره های واژن شما را تقویت کند. کولپورافی بسیار ساده تر از جراحی های ترمیمی دیگر(که نیاز به برش های بزرگ تر دارند) برای افتادگی اندام های لگنی  است. در مورد مزایا و معایب کولپورافی با پزشک خود صحبت کنید تا تعیین کند که آیا این درمان برای شما مناسب است یا خیر.