شماره تماس: 35549255-041

ساعت کاری : شنبه تا چهارشنبه از ساعت 17:00 تا 20:00

دکتر کلارا منظمی » بارداری و زایمان » اهمیت غربالگری در دوران بارداری
۶ دقیقه
اهمیت غربالگری در دوران بارداری

اهمیت غربالگری در دوران بارداری

آنچه می خوانید...

در این مقاله با عنوان اهمیت غربالگری در دوران بارداری مجموعه ای از اطلاعات درباره این تست گردآوری کرده ایم و در اختیار شما عزیزان قرار می‌دهیم. مخاطب ما، افرادی هستند که به دنبال آگاهی بیشتر درباره تست های غربالگری دوران بارداری می‌باشند. خواندن این مطلب برای بانوان باردار و اطرافیان آنها، مفید است.

غربالگری دوران بارداری چیست؟

غربالگری در دوران بارداری، مجموعه ای از تست ها است که اطلاعات ارزشمندی را درباره وضعیت جنین قبل از تولد در اختیار شما قرار می‌دهد. به عنوان مثال، احتمال وجود برخی از نقایص ژنتیکی مانند سندروم داون، تریزومی 18، اسپینا بیفیدا و… را به راحتی می‌توان با غربالگری تشخیص داد.

البته این آزمایش تشخیص قطعی نمی‌دهد بلکه احتمال وجود نقص را تایید یا رد می‌کند. برخی از خانواده ها به خاطر عدم آگاهی نسبت به اهمیت این آزمایشات، آن را انجام نمی‌دهند یا در زمان اشتباهی مراجعه می‌کنند. در این مقاله قصد داریم از اهمیت غربالگری در دوران بارداری صحبت کنیم. با ما همراه باشید.

مراحل و زمان انجام غربالگری در دوران بارداری

 معمولا دو مرحله تست غربالگری برای بانوان باردار وجود دارد:

  • غربالگری اول یا تست دابل مارکر
  • غربالگری دوم یا تست کواد مارکر

تست دابل مارکر که همان آزمایش غربالگری اول است، در سه ماهه اول بارداری باید انجام شود. زمان دقیق مراجعه برای انجام این تست باید بین هفته 10 تا هفته 13 بارداری باشدکه توسط متخصص زنان تجویز می شود. تست باید حتما در همین بازه زمانی انجام شود. اگر قبل از هفته 10 بارداری یا پس از هفته 13 بارداری، این تست انجام شود، نتیجه آن اعتبار نخواهد داشت. در واقع صحت آزمایش شدیدا بستگی به این دارد که در زمان مناسب انجام شود.

غربالگری سه ماهه دوم که به عنوان کواد مارکر نیز شناخته می‌شود، در فاصله زمانی بین هفته 14 تا هفته 22 بارداری قابل انجام است. این تست نیز باید حتما در زمان مخصوص خود انجام شود تا نتیجه صحیحی ارائه دهد.

زمانی که مادر بارداری، هر دو تست غربالگری دابل مارکر و کواد مارکر را انجام دهد، می‌گوییم غربالگری یکپارچه انجام شده است. غربالگری یکپارچه با صحت بالایی نتیجه را مشخص می‌کند. احتمال تشخیص صحیح وجود سندروم داون در جنین، با غربالگری یکپارچه، بیش از 90 درصد است. 

اهمیت غربالگری و هفته های بارداری

انجام غربالگری در دوران بارداری، اختیاری است ولی از آنجایی که اهمیت زیادی در تشخیص نقص های ژنتیکی دارد، به همه مادران باردار توصیه می‌شود این تست را انجام دهند. غربالگری مرحله اول و دوم با اهداف زیر انجام می‌شود:

  • تست غربالگری دابل مارکر (سه ماهه اول): اولین تست غربالگری که در سه ماهه اول بارداری انجام می‌شود، برای تشخیص وجود سه بیماری ژنتیکی انجام می‌شود. سندروم داون، سندروم ادوارد و سندروم پاتو. سندروم ادوارد همان تریزومی 18 و سندروم پاتو همان تریزومی 13 می‌باشد. در واقع این تست، مادران باردار را از نظر داشتن این نواقص، غربال می‌کند و آنها را در دو گروه کم خطر و پرخطر قرار می‌دهد.
  • تست غربالگری کواد مارکر (سه ماهه دوم): تستی که در سه ماهه دوم بارداری تحت عنوان غربالگری مرحله دوم انجام می‌شود، برای تشخیص سندروم داون، سندروم ادوارد و ناهنجاری های لوله عصبی انجام می‌شود.

نحوه انجام غربالگری در دوران بارداری

  • غربالگری دابل مارکر (سه ماهه اول): در این تست، از مادر باردار نمونه خون گرفته می‌شود. مادر باید علاوه بر خون، یک سونوگرافی نیز بدهد. سطح دو ماده شیمیایی به نام های PPAP-A و free hCG در نمونه خون مادر، اندازه گیری می‌شود. در صورتی که جنین مشکوک به داشتن یکی از نواقص ژنتیکی نام برده باشد، می‌توان آن را تا حدودی تشخیص داد. به علاوه در سونوگرافی، حجم فضای خالی پشت گردن در جنین، بررسی می‌شود. در کودکانی که مشکلات کروموزومی دارند، حجم این فضا از اندازه طبیعی بیشتر است. در نهایت، پزشک با ترکیب نتیجه آزمایش خون و سونوگرافی می‌تواند بفهمد که احتمال ناقص بودن جنین کم است یا زیاد.
  • غربالگری کواد مارکر (سه ماهه دوم): در غربالگری سه ماهه دوم، تنها آزمایش خون انجام می‌شود و نیازی به سونوگرافی نیست. در نمونه خون مادر، مقدار چهار ماده شیمیایی آلفافیتوپروتئین، استریول آزاد، اینهیبین A و هورمون hCG اندازه گرفته می‌شود. نتایج به دست آمده باید نزدیک به میزان طبیعی تعریف شده برای این مواد باشد.
نحوه انجام آزمایش غربالگری

نتیجه آزمایش های غربالگری در دوران بارداری

نتیجه آزمایش های غربالگری در سه ماهه اول و سه ماهه دوم بارداری به دو صورت زیر تعریف می‌شود:

  • اگر جواب آزمایش غربالگری در دوران بارداری منفی باشد، دیگر چیزی برای توضیح دادن نیست. جواب منفی برای این تست به این معنی است که ریسک ابتلای فرزند شما به نقایص مادرزادی مذکور، کمتر از حدی است که شما را نگران کند. عملا یعنی جنین شما سالم است.
  • اما اگر جواب آزمایش غربالگری در دوران بارداری مثبت باشد، یعنی چه؟

نتیجه مثبت این تست به معنی ابتلای جنین شما به ناهنجاری های مادرزادی نیست بلکه به این معنی است که خطر ابتلا برای فرزند شما بال می‌باشد. در صورتی که نتیجه تست شما مثبت باشد، برای اطمینان بیشتر، یک آزمایش تشخیصی برایتان تجویز می‌شود که باید آن را انجام دهید.

رابطه بین سن مادر و سندروم داون جنین

برخی از افراد تصور می‌کنند هر چه سن مادر بالاتر باشد، احتمال بروز سندروم داون در جنین او بیشتر است.

این تصور، کاملا اشتباه است و هر زنی با هر سنی ممکن است بچه ای داشته باشد که به سندروم داون مبتلا باشد. اما سن به عنوان یک فاکتور خطرزا عمل می‌کند و مادرانی که در سنین بالا حامله می‌شوند باید حتما آزمایش های غربالگری را انجام دهند. البته انجام این آزمایش ها به همه مادران در تمامی سن ها، توصیه می‌شود.

هزینه غربالگری در دوران بارداری

هزینه های آزمایش غربالگری، با توجه به شهر محل سکونت، کلینیک و پزشکی که برای انجام تست غربالگری انتخاب می‌کنید، ممکن است هزینه ها اندکی بالاتر یا پایین تر باشد

غربالگری یکپارچه

در صورتی که هر دو مرحله غربالگری را انجام دهید می‌توانید بدون نگرانی به نتیجه آزمایش ها اعتماد کنید. غربالگری یکپارچه بالای 90 درصد، صحت تست را تایید می‌کند. لطفا برای آگاهی از وضعیت جنین خود برای هر دو مرحله غربالگری در زمان ویژه آن اقدام کنید.

باور کنید این تست ها کمک زیادی به تشخیص بیماری سندروم داون می‌کنند و آینده شما و فرزندتان را تغییر خواهند داد.

دکتر کلارا منظمی

جراح و متخصص زنان ، زایمان، نازایی و زیبایی زنان
دکتر کلارا منظمی موفق به گذراندن دوره مقدماتی و تکمیلی لاپاراسکوپی شده اند و در دوران خدمت خود تاکنون بیش از شش هزار جراحی انجام داده اند که شامل انواع جراحی های زنان از جمله هیسترکتومی، برداشتن توده های شکم و تخمدان، بارداری های عارضه دار، زایمان سزارین و طبیعی می باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *